სტატუსის არმქონე (არალეგალი) მიგრანტებისთვის ამნისტიის გამოცხადებას მრავალმხრივი და მასშტაბური გავლენა ექნება. კვლევების თანახმად, იმ ემიგრანტების 82%, რომლებიც თავდაპირველად გაერთიანებულ სამეფოში სრულიად ლეგალურად შევიდნენ, მოგვიანებით სტატუსის გარეშე დარჩა. ეს კვლევა ეფუძნებოდა 22 სიღრმისეულ ინტერვიუსა და 2 ფოკუს-ჯგუფს სტატუსის არმქონე პირების მონაწილეობით, აგრეთვე იმ იურიდიული მრჩევლების ონლაინ გამოკითხვას, რომლებიც აღნიშნულ ჯგუფებთან მუშაობენ. საბოლოო ჯამში, კვლევამ აჩვენა, რომ თავად საიმიგრაციო სისტემა და ბიუროკრატიული პროცესია ის ფაქტორი, რაც ადამიანებს ლეგალური სტატუსის მიღმა ტოვებს, და არა პირიქით.
ამ ეტაპზე გაერთიანებულ სამეფოში მცხოვრები სტატუსის არმქონე თუ არარეგულარული მიგრანტების ზუსტი რაოდენობა უცნობია. მათი რიცხოვნობის შეფასების არაერთი მცდელობა ყოფილა. 2009 წლის ლონდონის ეკონომიკის სკოლის (LSE) კვლევამ აჩვენა, რომ არარეგულარული მოსახლეობის რაოდენობა შესაძლოა 719,000-ს აღწევდა. რასაკვირველია, აღიარებული იყო, რომ ეს მაჩვენებელი ცდომილების დიდ ზღვარს შეიცავდა, რაც საკითხის ირგვლივ არსებულ ბუნდოვანებას ასახავს. იმავე კვლევამ აჩვენა, რომ ამ მიგრანტების უმრავლესობა ლონდონში ცხოვრობდა.
თემთა პალატის საჯარო ანგარიშგების კომიტეტმა (House of Commons Public Accounts Committee on Immigration Enforcement), 2020 წლის სექტემბერში დაასკვნა: „მიგრაციის საკითხზე წლების განმავლობაში მიმდინარე საჯარო დებატებისა და მაღალი ინტერესის მიუხედავად, სამინისტრომ (Home Office) დღემდე არ იცის არალეგალური მოსახლეობის ზუსტი რაოდენობა და არც იმ ზიანის სრულფასოვანი გაგება გააჩნია, რასაც ეს მოსახლეობა იწვევს“.
მიგრანტების მდგომარეობა გაერთიანებულ სამეფოში
გაერთიანებულ სამეფოში არალეგალი მიგრანტებისთვის ამნისტიის აუცილებლობა რომ გავიგოთ, პირველ რიგში უნდა გავაანალიზოთ ის რეალობა, რაც ამ საჭიროებას განაპირობებს.
სტატუსის მიუხედავად, მთავრობისა და ადგილობრივების მხრიდან მიგრანტები აღიქმებიან როგორც დროებითი მაცხოვრებლები. კანონიერი სტატუსის მქონე მიგრანტებს არა მხოლოდ რეგულარულად უწევთ ვიზის გაგრძელება (უმეტეს შემთხვევაში ყოველ 2.5 წელიწადში ერთხელ), არამედ ეს პროცესი ათასობით ფუნტი სტერლინგი უჯდებათ. 10-წლიან მარშრუტზე მყოფ მიგრანტებს მუდმივი ბინადრობის უფლების (Indefinite Leave to Remain – ILR) მიღების მომენტისთვის მხოლოდ სავიზო გადასახადების სახით უკვე გადახდილი ექნებათ 12,937 ფუნტი სტერლინგი.
მართალია, ზოგს აქვს სახელმწიფო მოსაკრებლისგან გათავისუფლების მოთხოვნის (Fee Waiver) უფლება, მაგრამ ეს პროცედურა საკმაოდ რთულია და განმცხადებელთა უმეტესობას კვალიფიციური იურიდიული დახმარება სჭირდება.
ამავდროულად, მიგრანტების უმეტესობას არ მიუწვდება ხელი უფასო იურიდიულ დახმარებაზე (Legal Aid), გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც საქმე თავშესაფრის მაძიებლებს ეხება. ვიზის მფლობელთა უმრავლესობას უწევს 10 წლის გატარება გაერთიანებულ სამეფოში დროებითი მაცხოვრებლის სტატუსით, სანამ სრულფასოვან მუდმივ ბინადრობას მიიღებენ. ტრაგიკულია ის ფაქტი, რომ თუ მიგრანტმა თუნდაც ერთხელ დაუშვა შეცდომა — დროულად ვერ წარადგინა სწორი განაცხადი, გაუვიდა ვიზის მოქმედების ვადა (Overstay) ან არ აღმოაჩნდა საკმარისი ფინანსური სახსრები მოსაკრებლის გადასახდელად — მისი სტატუსი მყისიერად გადადის არალეგალურ კატეგორიაში. ამ მიზეზების გარდა, არსებობს მრავალი სხვა ფაქტორიც, რაც ადამიანებს საბუთების გარეშე ტოვებს და მათ რეგულარიზაციას აუცილებელს ხდის.
რა არის ამნისტია?
ამნისტია არის ხელისუფლების გადაწყვეტილება, აპატიოს ადამიანებს კონკრეტული უკანონო ქმედებები თუ სამართალდარღვევები და არ დააკისროს მათ ამისთვის სასჯელი. საიმიგრაციო სამართლის კონტექსტში ეს ნიშნავს მთავრობის ნებას, მოახდინოს გაერთიანებულ სამეფოში კანონიერი სტატუსის გარეშე მყოფი პირების სამართლებრივი სტატუსის ლეგალიზება (რეგულარიზაცია) — მიუხედავად იმისა, მათ გადააცილეს სავიზო ვადას, თუ ქვეყანაში ფარულად (არალეგალურად) შემოვიდნენ. ეს არის ჰუმანური აქტი, რომელიც შვებას მოუტანს მრავალ ათას ადამიანს.
ამნისტიის ინიციატივები და განხილვები
პარლამენტმა არალეგალი მიგრანტებისთვის ამნისტიის მინიჭების საკითხზე 2021 წლის 19 ივლისს იმსჯელა. შესაბამის პეტიციას ხელი 103,441-მა ადამიანმა მოაწერა. ხელმომწერები მოითხოვდნენ დაუყოვნებლივ ამნისტიას დიდ ბრიტანეთში მცხოვრები იმ არალეგალებისთვის, რომლებიც ჩუმად იტანჯებიან. მათ უმრავლესობას არ გააჩნია ადეკვატური ფინანსური სახსრები ან რაიმე სახის დახმარება. პარლამენტს მსგავს პეტიციებზე წარსულშიც უმსჯელია. როგორც წესი, მთავრობის ოფიციალური პასუხი ეფუძნება მოქმედ საიმიგრაციო წესებს, რომელთა მიხედვითაც კანონმდებლობაში უკვე არსებობს გარკვეული მექანიზმები არალეგალი მიგრანტებისთვის სტატუსის მოსაწესრიგებლად.
პრემიერ-მინისტრმა ამნისტიის გამოცხადებისკენ არაერთხელ მოუწოდა საზოგადოებას ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც ის იყო ლონდონის მერი, შემდეგ საგარეო საქმეთა მინისტრი და მოგვიანებით — პრემიერ-მინისტრი. მიგრანტების ლეგალიზაციის გარდა, ეს ნაბიჯი ხელს შეუწყობს მათ აქტიურ ჩართულობასა და კონტრიბუციას გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკაში.
რა სარგებელს მოიტანს ამნისტია დიდ ბრიტანეთში?
დებატები ამნისტიის ირგვლივ ორმხრივია — არსებობს არგუმენტები როგორც მომხრეთა, ისე მოწინააღმდეგეთა მხარეს. ამნისტიის გამოცხადების შემთხვევაში, ზემოხსენებული უამრავი სტატუსის არმქონე პირი შეძლებს ლეგალური დოკუმენტაციის მოპოვებას. მათ, ვინც მრავალი წელია ცხოვრობს ქვეყანაში, ექნებათ კანონიერი ცხოვრებისა და ოფიციალური დასაქმების გარანტია.
გარდა ამისა, ამნისტია სრულებით გამართლებულია ჰუმანიტარული თვალსაზრისითაც: ის დაეხმარება მიგრანტებს ინტეგრაციაში და საზოგადოების სრულფასოვან, ღირებულ წევრებად ქცევაში.
რადგან დღეს ეს შესაძლებლობები არალეგალი მიგრანტებისთვის მიუწვდომელია, ბევრი მათგანი რჩება უმუშევარი, უსახლკარო და უკიდურესად მოწყვლადი ექსპლუატაციის მიმართ. ბევრი მათგანი იძულებულია დაიმალოს და თავის გადასარჩენად არალეგალურ შრომას მიმართოს ელემენტარული ყოველდღიური მოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად.
სამწუხაროდ, ბევრი მათგანი ხდება ტრეფიკინგისა და არაკეთილსინდისიერი დამსაქმებლების მსხვერპლი, რომლებიც მცირე ანაზღაურების სანაცვლოდ ამუშავებენ მათ დეპორტაციის მუქარით ან საბუთების მოწესრიგებისა და უსაფრთხოების ცრუ დაპირებებით.
ჯერ კიდევ სანახავია, რა კონკრეტულ ნაბიჯებს გადადგამს გაერთიანებული სამეფოს მთავრობა ამნისტიის მიმართულებით. ნათელია მხოლოდ ის, რომ ორივე პოზიციას თავისი მყარი არგუმენტები გააჩნია.
თუ გაერთიანებულ სამეფოში საიმიგრაციო საკითხებთან დაკავშირებით დახმარება გჭირდებათ, დაუკავშირდით Lawlex Solicitors-ის იურიდიულ გუნდს. ჩვენი კვალიფიციური იურისტები გაგიწევენ ექსპერტულ კონსულტაციას, რაც თქვენი საიმიგრაციო საქმის წარმატებით მოგვარებაში დაგეხმარებათ.
დაგვიკავშირდით და დაჯავშნეთ კონსულტაცია დღესვე!
