სტატუსის არმქონე (არალეგალი) მიგრანტებისთვის ამნისტიის გამოცხადებას მასშტაბური გავლენა ექნება არაერთი მიმართულებით. გამოკითხვების თანახმად, იმ ემიგრანტების 82%, რომლებიც თავდაპირველად გაერთიანებულ სამეფოში სრულიად ლეგალურად შევიდნენ, მოგვიანებით სტატუსის გარეშე დარჩა. ეს კვლევა ეფუძნებოდა 22 ინტერვიუსა და 2 ფოკუს-ჯგუფს სტატუსის არმქონე პირების მონაწილეობით, აგრეთვე იმ იურიდიული მრჩევლების ონლაინ გამოკითხვის შედეგებს, რომლებიც აღნიშნულ პირებთან მუშაობენ. საბოლოო ჯამში, კვლევამ აჩვენა, რომ თავად საიმიგრაციო პროცესია ის ფაქტორი, რაც ადამიანებს ლეგალური სტატუსის მიღმა ტოვებს, და არა პირიქით.
ამ ეტაპზე გაერთიანებულ სამეფოში მცხოვრები სტატუსის არმქონე თუ არარეგულარული მიგრანტების ზუსტი რაოდენობა უცნობია. ქვეყანაში მათი რიცხოვნობის შეფასების არაერთი მცდელობა ყოფილა. ლონდონის ეკონომიკის სკოლის (LSE) 2009 წლის კვლევამ აჩვენა, რომ არარეგულარული მოსახლეობის რაოდენობა შესაძლოა 719,000-ს აღწევდა. რასაკვირველია, აღიარებული იყო, რომ ეს მაჩვენებელი ცდომილების დიდ ზღვარს შეიცავდა, რაც საკითხის ირგვლივ არსებულ გაურკვევლობას ასახავს. იმავე კვლევამ აჩვენა, რომ მიგრანტების უმრავლესობა ლონდონში ცხოვრობდა.
თემთა პალატის საჯარო ანგარიშგების კომიტეტმა საიმიგრაციო კონტროლის საკითხებზე (House of Commons Public Accounts Committee on Immigration Enforcement), 2020 წლის სექტემბერში დაასკვნა: „მიგრაციის საკითხზე წლების განმავლობაში მიმდინარე საჯარო დებატებისა და ინტერესის მიუხედავად, სამინისტრომ (Home Office) დღემდე არ იცის არალეგალური მოსახლეობის ზუსტი რაოდენობა და არც იმ ზიანის მკაფიო გაგება გააჩნია, რასაც ეს მოსახლეობა იწვევს“.
მიგრანტების მდგომარეობა გაერთიანებულ სამეფოში
გაერთიანებულ სამეფოში სტატუსის არმქონე მიგრანტებისთვის ამნისტიის აუცილებლობა რომ გავიაზროთ, პირველ რიგში უნდა გვესმოდეს ის რეალობა, რაც ამ საჭიროებას განაპირობებს.
სტატუსის მიუხედავად, მთავრობისა და ადგილობრივების მხრიდან მიგრანტები აღიქმებიან როგორც დროებითი მაცხოვრებლები. კანონიერი სტატუსის მქონე პირებს არა მხოლოდ რეგულარულად უწევთ ვიზის გასაგრძელებლად განაცხადის ხელახლა შეტანა (უმეტეს შემთხვევაში ყოველ 2.5 წელიწადში ერთხელ), არამედ ეს პროცესი ათასობით ფუნტი სტერლინგი უჯდებათ. 10-წლიან მარშრუტზე მყოფ მიგრანტებს მუდმივი ბინადრობის უფლების (Indefinite Leave to Remain – ILR) მინიჭების მომენტისთვის მხოლოდ სავიზო გადასახადების სახით უკვე გადახდილი ექნებათ 12,937 ფუნტი სტერლინგი.
მართალია, ზოგისთვის არსებობს სახელმწიფო მოსაკრებლისგან გათავისუფლების მოთხოვნის (Fee Waiver) შესაძლებლობა, თუმცა ეს პროცედურა საკმაოდ რთულია და განმცხადებელთა უმეტესობას იურიდიული დახმარება ესაჭიროება.
ამასთანავე, მიგრანტების უმრავლესობას არ მიუწვდება ხელი შესაბამის უფასო იურიდიულ დახმარებაზე (Legal Aid), გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც საქმე თავშესაფრის მაძიებლებს ეხება. ვიზის მფლობელთა უმეტესობას უწევს 10 წლის გატარება გაერთიანებულ სამეფოში დროებითი მაცხოვრებლის სტატუსით, სანამ სრულფასოვან მუდმივ ბინადრობას მიიღებენ. ტრაგიკულია ის რეალობა, რომ თუ მიგრანტმა თუნდაც ერთხელ დაუშვა შეცდომა — დროულად ვერ წარადგინა სწორი განაცხადი, გაუვიდა ვიზის მოქმედების ვადა (Overstay) ან არ აღმოაჩნდა საკმარისი ფინანსური სახსრები მოსაკრებლის გადასახდელად — მისი სტატუსი მყისიერად გადადის არალეგალურ კატეგორიაში. ზემოაღნიშნულის გარდა, არსებობს მრავალი სხვა ფაქტორიც, რაც ადამიანებს საბუთების გარეშე ტოვებს და მათ რეგულარიზაციას აუცილებელს ხდის.
რა არის ამნისტია?
ამნისტია არის ხელისუფლების გადაწყვეტილება, აპატიოს ადამიანებს კონკრეტული უკანონო ქმედებები თუ სამართალდარღვევები და არ დააკისროს მათ ამისთვის სასჯელი. საიმიგრაციო სამართლის კონტექსტში ეს ნიშნავს მთავრობის ნებას, მოახდინოს გაერთიანებულ სამეფოში კანონიერი საფუძვლის გარეშე მყოფი პირების სამართლებრივი სტატუსის ლეგალიზება (რეგულარიზაცია) — მიუხედავად იმისა, მათ გადააცილეს სავიზო ვადას, თუ ქვეყანაში ფარულად შემოვიდნენ. ეს არის ჰუმანური აქტი, რომელიც შვებას მოუტანს მრავალ ათას ადამიანს.
ამნისტიის ინიციატივები და განხილვები
პარლამენტმა არალეგალი მიგრანტებისთვის ამნისტიის მინიჭების საკითხზე 2021 წლის 19 ივლისს იმსჯელა. შესაბამის პეტიციას ხელი 103,441-მა ადამიანმა მოაწერა. ხელმომწერები მოითხოვდნენ დაუყოვნებლივ ამნისტიას დიდ ბრიტანეთში მცხოვრები იმ არალეგალი მიგრანტებისთვის, რომლებიც ჩუმად იტანჯებიან. მათ უმრავლესობას არ გააჩნია ადეკვატური ფინანსური სახსრები ან რაიმე სახის დახმარება. პარლამენტს მსგავს პეტიციებზე წარსულშიც უმსჯელია. როგორც წესი, მთავრობის ოფიციალური პასუხი ეფუძნება მოქმედ საიმიგრაციო წესებს, რომელთა მიხედვითაც კანონმდებლობაში უკვე არსებობს გარკვეული შესაძლებლობები სტატუსის არმქონე პირებისთვის მდგომარეობის მოსაწესრიგებლად.
პრემიერ-მინისტრმა ამნისტიის გამოცხადებისკენ არაერთხელ მოუწოდა საზოგადოებას ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც ის იყო ლონდონის მერი, შემდეგ საგარეო საქმეთა მინისტრი და მოგვიანებით — პრემიერ-მინისტრი. მიგრანტების ლეგალიზაციის გარდა, ეს ნაბიჯი ხელს შეუწყობს მათ აქტიურ ჩართულობასა და კონტრიბუციას გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკაში.
რა სარგებელს მოიტანს ამნისტია გაერთიანებულ სამეფოში?
დებატები ამნისტიის ირგვლივ ორმხრივია — არსებობს არგუმენტები როგორც მომხრეთა, ისე მოწინააღმდეგეთა მხარეს. ამნისტიის გამოცხადების შემთხვევაში, ზემოხსენებული უამრავი სტატუსის არმქონე პირი შეძლებს ლეგალური დოკუმენტაციის მოპოვებას. მათ, ვინც მრავალი წელია ცხოვრობს დიდ ბრიტანეთში, ექნებათ ოფიციალური დასაქმებისა და კანონიერი ცხოვრების გარანტია.
გარდა ამისა, ამნისტია სრულებით გამართლებულია ჰუმანიტარული თვალსაზრისითაც: ის დაეხმარება მიგრანტებს ინტეგრაციაში და საზოგადოების სრულფასოვან, ღირებულ წევრებად ქცევაში.
რადგან დღეს ეს შესაძლებლობები არალეგალი მიგრანტებისთვის მიუწვდომელია, ბევრი მათგანი რჩება უმუშევარი, უსახლკარო და უკიდურესად მოწყვლადი ექსპლუატაციის მიმართ. ბევრი მათგანი იძულებულია დაიმალოს გაერთიანებულ სამეფოში და თავის გადასარჩენად არალეგალურ შრომას მიმართოს ყოველდღიური მოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად.
სამწუხაროდ, ბევრი მათგანი ხდება ტრეფიკინგისა და არაკეთილსინდისიერი დამსაქმებლების მსხვერპლი, რომლებიც მცირე ანაზღაურების სანაცვლოდ ამუშავებენ მათ დეპორტაციის მუქარით ან საბუთების მოწესრიგებისა და უსაფრთხოების ცრუ დაპირებებით.
ჯერ კიდევ სანახავია, რა კონკრეტულ ნაბიჯებს გადადგამს გაერთიანებული სამეფოს მთავრობა ამნისტიის მიმართულებით. ნათელია მხოლოდ ის, რომ ორივე პოზიციას თავისი მყარი არგუმენტები გააჩნია.
თუ გაერთიანებულ სამეფოში საიმიგრაციო საკითხებთან დაკავშირებით დახმარება გჭირდებათ, დაუკავშირდით Lawlex Solicitors-ის იურიდიულ გუნდს. ჩვენი კვალიფიციური იურისტები გაგიწევენ ექსპერტულ კონსულტაციას, რაც თქვენი საიმიგრაციო საქმის წარმატებით მოგვარებაში დაგეხმარებათ.
დაგვიკავშირდით და დაჯავშნეთ კონსულტაცია დღესვე!
