თავშესაფარი გაერთიანებულ სამეფოში

თავშესაფრის მოსაპოვებლად უნდა დაამტკიცოთ, რომ გაქვთ დევნის შიში. ეს ფორმულირება გაეროს ლტოლვილთა კონვენციის ნაწილია, რომლის თანახმად, თუ გაქვთ დასაბუთებული რწმენა, რომ შესაძლოა გახდეთ დევნის მსხვერპლი, უნდა მიმართოთ საერთაშორისო დაცვას. დევნა შეიძლება განპირობებული იყოს სხვადასხვა ფაქტორით, როგორიცაა პოლიტიკური შეხედულება, რელიგია, ეროვნება, რასობრივი ან კულტურული წარმომავლობა.

გაერთიანებული სამეფოს მთავრობისგან დაცვის მოთხოვნა შეგიძლიათ თავშესაფრის განაცხადის წარდგენით. ამ ტიპის მფარველობას, როგორც წესი, საერთაშორისო დაცვას (International Protection) უწოდებენ, ვინაიდან გაერთიანებული სამეფო უერთდება სხვა სახელმწიფოებს იმ პირთა დასაცავად, რომელთაც საკუთარი სამშობლოს დატოვება მოუწიათ. 1951 წლის ლტოლვილთა კონვენცია სწორედ სამშობლოდან იძულებით წამოსული ადამიანების დასახმარებლად შეიქმნა.

ასევე უნდა დაადასტუროთ, რომ თქვენს წარმოშობის ქვეყანაში დაცვის მიღება შეუძლებელია — სწორედ ეს წარმოადგენს გაერთიანებულ სამეფოში თავშესაფრის მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს. დაცვის მისაღებად უნდა განმარტოთ, თუ რატომ გაქვთ ქვეყანაში დაბრუნებისას დევნის შიში. ამისთვის მთავრობას უნდა წარუდგინოთ დევნის დასაბუთებული შიშის მტკიცებულებები და იმ მიზეზების ჩამონათვალი, რის გამოც მიიჩნევთ, რომ ეს საფრთხე პირადად თქვენ გემუქრებათ.

დევნის შიში (Fear of Persecution)

როდესაც პირი თავშესაფარს ითხოვს, მის წინააღმდეგ დევნა ხშირად მისი იდენტობის გამო იწყება. ეს, როგორც წესი, განპირობებულია პირის კონკრეტული ქმედებებით ან იმით, თუ როგორ აღიქვამენ მას სხვები.

შინაგან საქმეთა სამინისტროს (Home Office) წესების თანახმად, დევნად მიიჩნევა მძიმე ქმედება, რომელიც ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების დარღვევით ხორციელდება. იგი ასევე შეიძლება განპირობებული იყოს კომპლექსური ფაქტორებით — მათ შორის დევნის ხასიათითა და მის წინააღმდეგ მიმართული ზომების ერთობლიობით.

დასაბუთებული შიში (Well-founded Fear)

თქვენ უნდა აჩვენოთ, რომ სამშობლოში დაბრუნებისას დევნის დასაბუთებული შიში გაქვთ. ეს ნიშნავს, რომ თქვენგან არ მოითხოვება დევნის გარდაუვალობის 100%-ით დამტკიცება; საკმარისია დაადასტუროთ, რომ არსებობს ამ საფრთხის განხორციელების რეალური რისკი და გონივრული ალბათობა.

რა არის თავშესაფრის მინიჭების საფუძვლები?

ლტოლვილის სტატუსის მისაღებად უნდა დაამტკიცოთ, რომ იდევნებოდით ან გემუქრებოდნენ ლტოლვილთა კონვენციით გათვალისწინებული ერთ-ერთი შემდეგი ნიშნით:

• რასა;

• რელიგია;

• ეროვნება;

• პოლიტიკური შეხედულება;

• კონკრეტული სოციალური ჯგუფის წევრობა.

დევნის რისკი შესაძლოა შექმნას თქვენთვის მიკუთვნებულმა შეხედულებებმა ან იდენტობამაც (Imputed beliefs or identities). ეს ნიშნავს, რომ გარშემომყოფებმა შესაძლოა მიგიჩნიონ გარკვეული კატეგორიის პირად ან ჩათვალონ, რომ ისეთ რამეს აკეთებთ, რაც მათთვის მიუღებელია. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ეს სიმართლეს არ შეესაბამება, თქვენ მაინც შეიძლება აღმოჩნდეთ დევნის სამიზნე. მსგავსი აღქმა შესაძლოა ჩამოყალიბდეს თქვენი კონტროლის მიღმა არსებული გარემოებებით, როგორიცაა თქვენი პროფესია ან საცხოვრებელი ადგილი.

დევნა სახელმწიფო ან არასახელმწიფო აქტორების მხრიდან

თუ გაქვთ სახელმწიფოს მხრიდან დევნის შიში, ლტოლვილთა კონვენციის თანახმად, ლოგიკურია, რომ თქვენ არ გსურთ ან არ შეგიძლიათ მიმართოთ ხელისუფლების ორგანოებს დაცვისთვის.

თუმცა შესაძლოა გეშინოდეთ იმ პირების, რომლებიც ოფიციალურად არ წარმოადგენენ სახელმწიფოს. არასახელმწიფო აქტორები (Non-state actors) ასევე შეიძლება მონაწილეობდნენ თქვენს შევიწროებასა და ჩაგვრაში — მათ შორის თქვენი თემის, კლანის ან რელიგიური ჯგუფის წარმომადგენლები. ლტოლვილის სტატუსის მოსაპოვებლად უნდა აჩვენოთ, რომ გემუქრებათ დევნა არასახელმწიფო აქტორების მხრიდან და სახელმწიფო ვერ ან არ გაწვდით სათანადო დაცვას, ან დაცვის მოთხოვნის შემთხვევაში საფრთხე კიდევ უფრო გაიზრდება.

ქვეყნის შიგნით გადაადგილება (შიდა გადასახლება — Internal Relocation)

გაერთიანებულ სამეფოში საერთაშორისო დაცვის საჭიროების შეფასებისას ერთ-ერთი საკვანძო ფაქტორია ის, არსებობს თუ არა თქვენს სამშობლოში უსაფრთხო რეგიონი, სადაც ცხოვრებას შეძლებდით (Internal Flight / Relocation Alternative).

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ შესაძლოა აღიაროს, რომ მშობლიურ ქალაქში საფრთხე გემუქრებათ (მაგალითად, ავღანეთში), მაგრამ ამავდროულად განაცხადოს, რომ ქაბულში გადასვლის შემთხვევაში უსაფრთხოდ იქნებით. ანალოგიურად, მათ შეიძლება მიიჩნიონ, რომ სომალის დედაქალაქში კლანური იდენტობის გამო რისკის ქვეშ ხართ, თუმცა ამტკიცონ, რომ ქვეყნის სანაპირო რეგიონებში უსაფრთხოდ ცხოვრებას შეძლებთ.

კვალიფიციური იურიდიული რჩევებისა და მხარდაჭერისთვის დაუკავშირდით ჩვენს სპეციალიზებულ გუნდს.